Modern
Sancaklar Camii
2011–2013 · Büyükçekmece
Büyükçekmece Gölü'ne bakan bir yamaca gömülü, kubbesiz yeraltı camisi (2013, Emre Arolat). Şeritler hâlinde gün ışığıyla aydınlanan sade, mağaramsı bir mekân.
- Minare
- 1
- Yapım
- 2011–2013
- Mimar
- Emre Arolat
- Banisi
- Sancaklar ailesi (Sancaklar Vakfı)
- Semt
- Büyükçekmece
Tarih
Sancaklar Camii, İstanbul'un batı ucunda, tarihi yarımadadan yaklaşık 25 km uzaktaki Büyükçekmece'de, Büyükçekmece Gölü'ne bakan bir yamaçta, villa tipi konutların arasında yer alır. Camiyi, bu semtte bir cami isteyen Sancaklar ailesi kendi vakfı aracılığıyla yaptırdı. Tasarım, Emre Arolat'ın bürosuna (EAA — Emre Arolat Architecture; Arolat ile Gonca Paşolar tarafından kurulmuştur) aittir; yapım 2011–2013 yıllarında sürdü, cami 2014'ün ilk cumasında ibadete açıldı. Sancaklar, dünya mimarlığında hemen bir olay hâline geldi: büyük kubbeli ve gösterişli cepheli alışıldık cami imgesinden bilinçli olarak vazgeçip onun yerine son derece sade, neredeyse mağaramsı bir ibadet mekânı önerir. Yapı, Dünya Mimarlık Festivali ödülünü (2013), ArchDaily 'Yılın Dini Yapısı' ödülünü (2015) ve RIBA Uluslararası Mükemmellik Ödülü'nü (2018) kazandı; BBC'nin Civilisations dizisinde de yer aldı.
Mimari
Sancaklar yamaca gömülüdür ve neredeyse tamamen yer altındadır: dışarıdan görülen tek şey avlunun yatay duvarları, kuru taş örgüyle teraslanmış peyzaj ve dikey tek bir kütle — klasik bir minareden çok bir gözetleme kulesini andıran minaredir. Caminin kubbesi yoktur; kubbeden vazgeçmek yapının temel mimari jestidir. Yaklaşık 700 m²'lik ibadet salonu yalın, mağaramsı bir mekân olarak tasarlanmıştır: kentin gürültüsünü yukarıda bırakarak bir merdivenle içine inilir. İçeride kayrak taşından kaba duvarlar, ince bir yön kırılmasıyla kıvrılan brüt (kalıp dokulu) beton kıble duvarı ve mihrap için dar, dikey bir yarık vardır. Işık, tavandaki yarık ve kesiklerden yukarıdan girer ve taş yüzeylere şeritler hâlinde düşer; minber sade yarım daire taş basamaklardan yapılmıştır. Yapının bütün dili; süsleme ve yaldız yerine taşın, betonun ve ışığın maddeselliğidir.
Fotoğraflar
