Sinan / Klasik
Ramazan Efendi Camii (Kocamustafapaşa / Bezirgânbaşı)
1585–1586 · Fatih / Kocamustafapaşa
Kırma çatılı, taş kubbesiz dikdörtgen bir Halveti tevhidhanesi — ama içinde 1580'ler İznik'inin İstanbul'da hayatta kalmış en bütün iç mekânlarından biri: yaklaşık üç metre yüksekliğe kadar duvarları kaplayan çiniler mermer mihrap ile minberi çerçeveler. 96 yaşındaki Sinan'ın tezkerede kayıtlı son eserlerinden.
- Minare
- 1
- Yapım
- 1585–1586
- Mimar
- Mimar Sinan
- Banisi
- Bezirgânbaşı Hâce Hüsrev Çelebi — Şeyh Mahfî Ramazan Efendi için
- Semt
- Fatih / Kocamustafapaşa
Tarih
Ramazan Efendi Camii (tarihî adıyla Bezirgânbaşı Camii), Fatih'e bağlı Kocamustafapaşa semtinde, Silivrikapı yakınında yer alır. 1585–1586 yıllarında Bezirgânbaşı Hâce Hüsrev Çelebi tarafından Halvetiyye'nin Ramazaniyye kolunun kurucusu Şeyh Mahfî Ramazan Efendi için yaptırılmıştır. Mimarı, o sırada 96 yaşında olan Mimar Sinan'dır ve bu yapı, tezkerede kayıtlı en son eserlerinden biridir. Cami, tevhidhane, çilehane, türbe ve şadırvandan oluşan Bezirgân Tekkesi külliyesinin merkezindeydi. 1818–1819 onarımı bestekâr Hammamîzâde İsmail Dede Efendi gözetiminde yürütüldü. 1925'te tekkelerin kapatılmasından sonra tevhidhane cami olarak kullanılmaya devam etti; yanında şeyhin kubbeli türbesi, avluda ise şadırvan bugün de ayaktadır. Avlunun iki yanındaki hazirede tarihsiz ve isimsiz mermer bir mezar Hüsrev Çelebi'nin kabri olarak kabul edilir.
Mimari
Cami dikdörtgen planlı, tek minareli ve kırma çatılı olup, dışta görünen bir taş kubbesi yoktur. Duvarlar üç sıra tuğla bir sıra kesme taş şeklinde almaşık örgülüdür. Zemin ve tavan ahşaptır; bugünkü tavan ortasında tek göbek motifi bulunan sade düz bir kaplamadır, ilk dönemin muhtemelen altın yaldızlı, çıtalı ve nakışlı tavanı kaybolmuştur. İç mekânın en ünlü özelliği, 1580'ler İznik çinileridir: yaklaşık üç metre yüksekliğe kadar duvarları kaplar ve mermer mihrap ile minberi çerçeveler. Renk paletinde klasik geç dönem İznik'in karakteristik domates kırmızısı görülür. Ramazan Efendi'nin İznik ansamblı, Rüstem Paşa ve Sokollu Kadırga dışında İstanbul'da hayatta kalan en bütün İznik çinili iç mekânlardan biri sayılır.
Sinan'ın evriminde
1585–1586 — Sinan'ın en son eserleri arasında (yaş ~96; ölümü 1588); Hacı Evhad (1585), Mesih Mehmed Paşa (1586) ve Mehmed Ağa (1585) ile çağdaş. Geç kariyerin vernaküler tipini (dikdörtgen plan, ahşap çatı, şeritli kâgir) sürdürür; ancak geç İznik çini kaplamalarına olağanüstü bir özen yatırır — Sinan'ın kariyerinin sonunda lüks seramiği küçük tekke tipolojileriyle bütünleştirme becerisinin göstergesidir.
Sinan Ağacı →Bilgiler
- Cami, Halvetiyye'nin Ramazaniyye kolunun kurucusu Şeyh Mahfî Ramazan Efendi için yaptırılmış olup şeyh tekkeyi otuz yıla yakın yönetmiştir. islamansiklopedisi.org.tr
Fotoğraflar
