Sinan / Klasik
Cihangir Camii
1559–1560 · Beyoğlu / Cihangir
Kanuni'nin 1553'te genç yaşta ölen oğlu Şehzade Cihangir'in hâtırasına Boğaz'a hâkim sırtta kurulmuş cami — semt adını buradan alır. Bugün görünen yapı Sinan'ın 1559 eseri değil, II. Abdülhamid'in 1889'daki yeniden inşasıdır; kubbeyi dört köşe filayağına oturtan çözüm Mihrimah Edirnekapı'ya bilinçli bir göndermedir.
- Minare
- 2
- Yapım
- 1559–1560
- Mimar
- Mimar Sinan
- Banisi
- Kanuni Sultan Süleyman (Şehzade Cihangir'in anısına)
- Semt
- Beyoğlu / Cihangir
Tarih
Cihangir Camii, Kanuni Sultan Süleyman'ın 1553'te Halep'te — ağabeyi Şehzade Mustafa'nın idamından kısa bir süre sonra — vefat eden genç oğlu Şehzade Cihangir (1531–1553) için yaptırdığı hâtıra camidir; şehzadenin naaşı İstanbul'a getirilip Şehzade Camii'nde ağabeyi Mehmed'in yanına defnedilmiştir. 1559'da Mimar Sinan tarafından kare planlı, tek kubbeli ve tek minareli olarak inşa edilmiştir. Beyoğlu'nun Boğaz üstündeki yüksek sırtta yer alan semtin adı, bu şehzadeden ve camiden gelmektedir. Yapı tarihî süreç içinde tam beş kez yanmış ve depremlerden zarar görmüştür. Bugünkü yapı, II. Abdülhamid'in emriyle 1889'da baştan inşa edilmiştir; Sinan'ın 1559 eserinden neredeyse hiçbir şey kalmamıştır. 1889 yapısının mimarının kimliği kesin olarak belirlenmemiştir. Cami, adını taşıyan boğaz manzaralı semtin simgesi olmaya devam etmektedir.
Mimari
Günümüzdeki 1889 yapısı, eğimli araziye uyarlanmış kare planlı ve tek kubbelidir. Tasarım, Sinan'ın temel yeniliklerinden birine — Mihrimah Sultan Edirnekapı Camii'nde (1560'lar) ilk kez kullandığı 'dört köşe filayağına oturan kubbe' şemasına — bilinçli bir gönderme içerir: yan duvarlar yük taşımadığından üst katta büyük yelpaze biçimli pencereler açılmış, iç mekân olağanüstü aydınlık kazanmıştır. Boğaz'a hâkim sırt üstünde konumlanan cami görsel bir deniz feneri gibi okunur; bu yerleşim mantığı Sinan'ın 1559 planından beri sürmektedir. Son cemaat yerinin iki köşesinde iki minaresi vardır.
Sinan'ın evriminde
1559'a ait bir anma siparişi — Süleymaniye (1557'de tamamlandı) ile 1560'ların Mihrimah Edirnekapı denemeleri arasında. Sinan dönemi yapısı kaybolduğu için doğrudan mimari kayda katkısı azdır; Sinan kanonu açısından önemi belgeseldir (tezkereler, arşivler) ve topografiktir (simge bir yer olarak tepe noktasının seçilmişliği).
Sinan Ağacı →Fotoğraflar
.jpg){kind=link}
